Oermoeders

De Helper

Basispatronen

Oertrauma en vroeg-aangeleerde copingstrategie

De Helper is in zijn jeugd drie dingen gaan geloven: andermans behoeften gaan voor, je moet geven om te krijgen, genegenheid moet je verdienen. Heeft geleerd zijn eigen behoeften en pijn te ontkennen. In feite probeert de Helper de pijn van anderen te helen in plaats van zijn eigen pijn. Zelfverloochening. Denkt dat opofferen het zelfde is als liefde geven. Speelt de verzorger en koesteraar. Is desperaat op zoek naar erkenning en acceptatie door anderen en heeft daar veel tot alles voor over.

Karakteristiek gedrag op volwassen leeftijd

Zorgzaamheid, attentheid en behulpzaamheid. Kan goed stimuleren, heeft empathie en goede relaties. Energiek, expressief en levendig. Initieert zelf en wacht niet. Is afhankelijk van relaties en kan daarin ook manipuleren om onmisbaarheid te creëren. Trots op zijn onmisbaarheid en meteen vals bescheiden daarin. Wrok omdat wat hij geeft niet altijd teruglevert wat hij verwacht, want hij verwacht wel erkenning terug en krijgt dat niet altijd in de mate die hij wil. Kwetsbaar voor afwijzing en kritiek. Kan dan ook dramatisch worden en overreageren. Kan in stilte vertoornd zijn terwijl de ander geen idee heeft waarom. Ziet eigen behoeften over het hoofd maar neemt tegelijk te veel hooi op zijn vork voor anderen.

Aandacht

De behoeften van belangrijke anderen

Basismotivatie

Goedkeuring, genegenheid, en liefde krijgen door te voorzien in de behoeften van anderen

Waarnemingsbril

De behoeften van anderen en in hoeverre dat acceptatie of liefde oplevert

Emotionele programma

Overgevoeligheid voor kritiek, afwijzing, en onvoldoende erkenning

Basisaanname

Men krijgt alleen liefde en erkenning als men eerst zelf aandacht en erkenning geeft, mensen houden alleen van je als ze je nodig hebben

Basisangst

Niet voldoende aandacht en waardering krijgen

Overlevingsstrategie

Zich onmisbaar en geaccepteerd maken door belangrijke anderen te helpen waardoor zij hem weer accepteren en helpen

Paradox

Deze strategie levert niet op wat hij het liefste wil: zelfacceptatie

Verleiding

Anderen helpen en zichzelf ontlopen

Vermijding

Het uitspreken wat men zelf wil

Ideaal zelfbeeld

Ik ben behulpzaam, altruïstisch, zelfopofferend, een goede vriend voor iedereen

Drijvende emotionele energie

Trots wanneer anderen hem nodig hebben

Mentale preoccupatie

Mensen vleien om ze er bewust van te maken dat ze hem nodig hebben

Defensiemechanisme

Onderdrukking van eigen behoeften om aan ideaalbeeld te voldoen

De Vredebrenger

Basispatronen

Oertrauma en vroeg-aangeleerde copingstrategie

De Vredebrenger heeft geleerd om bedreigende situaties in de jeugd te verminderen door zich te dissociëren: ik ben er niet. Leerde zich aan niets te vragen en niets te verwachten. Ze voorkwamen problemen door geen emoties te hebben en niet voor zichzelf op te komen. Vredebrengers zijn nooit volwassen geworden omdat ze hun eigen wil hebben uitgeschakeld. De strategie is dichtklappen en opkroppen en doen of er niets aan de hand is. Trauma’s worden ontkend.

Karakteristiek gedrag op volwassen leeftijd

Ziet altijd de verschillende gezichtspunten en zoekt geaccepteerde oplossingen. Kan goed luisteren, is productief en betrouwbaar. Is vaak laconiek, vriendelijk, innemend, en nuchter, maar kan ook rechtlijnig zijn. Krijgt last van spanning bij onenigheid. Zoekt harmonie. Kan goed netwerken opzetten. Heeft moeite om “nee” te zeggen. Kan moeilijk grenzen bewaken. Laat een ander doorpraten ook als is hij het er niet mee eens waardoor misverstanden ontstaan. Gaat snel mee in compromissen. Rechtlijnigheid ontstaat in de vorm van koppigheid wanneer hij wordt overgeslagen: wil wel “gezien” worden. Wanneer een Vredebrenger het ergens niet mee eens is zal deze het niet zeggen maar gaan vertragen en zwijgen. Heeft de neiging tot passieve agressie.

Aandacht

Wat anderen vinden of verwachten, naar goedkeuring en afkeuring van anderen, aandacht is heel diffuus gericht op veel tegelijk

Basismotivatie

Harmonie, erbij horen, comfort door zichzelf te vergeten, diffuse aandacht voor anderen

Waarnemingsbril

Mogelijke conflicten die vermeden moeten worden

Emotionele programma

Overgevoeligheid voor niet gezien worden en voor dominante mensen

Basisaanname

Als ik me voeg naar de wensen van anderen dan valt niet op hoe waardeloos ik eigenlijk bent

Basisangst

Uitgestoten worden, niet gezien, niet geaccepteerd, er niet zijn

Overlevingsstrategie

Aansluiting zoeken, harmonie creëren, door jezelf te vergeten, conflictstof niet zien

Paradox

Je wordt geaccepteerd voor wat je niet bent

Verleiding

Klein maken en conflicten ontkennen

Vermijding

Conflict en ongemak

Ideaal zelfbeeld

Ik ben rustig, tevreden met wat ik heb, makkelijk, pas me makkelijk aan, niets is belangrijk genoeg om me op te winden

Drijvende emotionele energie

Traagheid, met name in wat belangrijk zou kunnen zijn voor hem

Mentale preoccupatie

Zichzelf vergeten en onbelangrijk maken

Defensiemechanisme

Verdoving door tijd te besteden aan onbelangrijke zaken, en deflectie door zichzelf weg te lachen, echt contact te vermijden, en door oppervlakkige emoties

De Loyalist

Basispatronen

Oertrauma en vroeg-aangeleerde copingstrategie

Dit kind is gaan denken dat het ‘t nooit zal redden zonder steun van papa of mamma. Heeft angst voor het leven en zoekt steun in de groei. Dat is vaak de vader die het kind helpt om los te komen van de moeder. Maar de vader wordt daarin ambivalent bevonden: te autoritair of juist te weinig steungevend. Daardoor ontwikkelt zich een dilemma bij het kind: trouw blijven aan de sterke partij maar deze tegelijkertijd kritisch volgen om te checken of die trouw nog wel verstandig is. Daardoor koesteren ze de aanwezigheid van de sterke partij maar willen tegelijk onafhankelijkheid daarvan zijn. Dit leidt tot een combinatie van koestering en tegelijkertijd rebellie en passief verzet.

Karakteristiek gedrag op volwassen leeftijd

Loyaliteit aan en bescherming van vrienden. Spreekt autoriteiten aan om onrecht aan te tonen en de underdog te helpen. Maakt vrienden op basis van de gemeenschappelijke zaak en niet zo zeer de persoon zelf. Veiligheid is essentieel en er zijn overal bedreigingen, reëel dan wel verzonnen. Afwijkende ideeën zijn verraad aan de zaak. Wil niet opvallen of succes hebben want dan kan het alleen maar minder worden. Functioneert het beste als het al slecht gaat. Heeft veel bewijs nodig voor beslissingen: bewijsjunk. Autoriteiten en regels worden gewantrouwd. Kent twee reacties: vechten (contra-fobisch) of vluchten (fobisch). Hij heeft daardoor ook twee opties: zoekt een beschermer (fobisch) of is juist oppositieleider (contra-fobisch). Terroristen en extremisten zijn vaak loyalisten.

Aandacht

Naar wat mis kan gaan, naar verborgen agenda’s

Basismotivatie

Veiligheid creëren in een onveilige wereld door waakzaamheid, verbeeldingskracht en twijfel

Waarnemingsbril

Wantrouwen en bedreigingen

Emotionele programma

Overgevoeligheid voor gebrek aan loyaliteit en gebrek aan transparantie, en voor underdogs

Basisaanname

De wereld is gevaarlijk dus men moet waakzaam zijn

Basisangst

Niet te kunnen overleven in deze gevaarlijke wereld

Overlevingsstrategie

Waakzaam of voorbereid zijn, desnoods rebellie

Paradox

Voortdurend streven naar veiligheid in een onveilige wereld creëert een gevoel van onveiligheid

Verleiding

Voortdurend streven naar veiligheid

Vermijding

Risico (fobisch) en angst (contra-fobisch)

Ideaal zelfbeeld

Mensen kunnen op mij rekenen

Drijvende emotionele energie

Angst

Mentale preoccupatie

Twijfel

Defensiemechanisme

Projectie: de omgeving is de oorzaak van de angst, niet ik zelf