Krijgers
Krijgers zijn sterk ik-gerichte personen. Er zijn drie soorten Krijgers, de Perfectionisten, de Uitdagers en de Performers. Ieder type heeft zijn eigen beschrijving. Onderstaand volgt eerst een korte en daarna een uitgebreide beschrijving van ieder van de drie.
De Uitdager is direct, assertief, moedig. Heeft veel energie en rechtvaardigheidsgevoel. Neemt veel ruimte. Kan zich niet inleven in anderen. “Ieder voor zichzelf, God voor ons allen”. Pikt signalen niet op: niet sensitief. Plezier en eigenbelang staan voorop. Neiging tot beschermingsgedrag voor de zwakkeren. Zich zwak voordoende personen worden door de uitdager echter platgewalst. Gemotiveerd en zelfverzekerd. Actiegericht en doelgericht. Trekt leiding naar zich toe. Alles is zwart/wit, grijs bestaat niet. Neiging tot excessief gedrag in werken, drinken, sporten, feesten. Respecteert geen grenzen. Verzint zijn eigen regels die voor anderen gelden, maar verandert ze naar eigen goeddunken. Kan niet tegen feedback of kritiek. Maakt ook geen verschil tussen “zaak” en “persoon”. Heeft woedeaanvallen, maar is daarna alles vergeten en verwacht dit ook van de ander. Opdringerig.
De Performer is efficiënt, inspireert en enthousiasmeert. Praktisch. Kan veel productie leveren. “Op de winkel passen” is niet genoeg, er moet vooruitgang zijn. Tijd moet gevuld worden: “Niet lullen maar poetsen”. Ontspanning staat in het teken van nieuwe inspanning (sport, bestuurswerk, verbouwing, etc.) of in totaal stilvallen (herstellen van de inspanning). “Genieten” en “echt ontspannen” is erg moeilijk voor de Performer. Werkt aan meerdere projecten tegelijkertijd. Overschat zichzelf nogal eens doordat hij te veel op zich neemt. Hij moet winnen. Imago en status zijn bepalend. “Gaat er met de buit vandoor”, ook als het een groepsprestatie was. Neiging tot afbakening van terreinen, en het volledig claimen van het eigen terrein en dit te bewaken tegen indringers. Ziet geen problemen of verdringt ze. Sterk gericht op presentatie en imago. Kan zich als een kameleon aanpassen als dat nodig is voor zijn imago. Kan moeilijk impopulaire beslissingen nemen. Heeft veel ongeduld. Heeft wel gevoelens, voornamelijk van gekwetstheid, als hij niet voldoende zichtbaar of geliefd is.
De Perfectionist is toegewijd, verantwoordelijk, streeft naar zeer hoge kwaliteit en perfectie, autonoom, en houdt van goed opgeleverd werk. Altijd op zoek naar verbeteringen, bij zichzelf en anderen. Die verbeteringen zijn overigens vaak partieel, op één facet is er dan perfectie, maar op andere facetten is het ondermaats. Langzame starter, wil zich eerst goed voorbereiden. Kan ook moeilijk afsluiten: het kan altijd beter. Kan moeilijk beslissingen nemen, bang voor fouten als hij is. Zeer veel energie. Zeer eigenwijs. Gericht op de taak en niet gericht op de samenwerking. Staat inbreng op zijn plannen niet toe. Wel gevoelig voor kritiek omdat hij zich daardoor kan verbeteren. Alles is zwart/wit. Heeft geen contact met zijn woede, wordt eerder “beleefd” als hij woedend is op iemand. Onderdrukt eigen behoeftes en emoties of projecteert het op anderen of op werk. Kan zich niet ontspannen. Is altijd bang voor controleverlies.
De Uitdager | Basispatronen |
Oertrauma en vroeg-aangeleerde copingsstrategie | De Uitdager werd genoodzaakt snel “volwassen” te worden, bijvoorbeeld door fysieke, geestelijke en emotionele afwezigheid van de ouders, maar ook bijvoorbeeld door scheidingsperikelen, en ook door de vaak daarbijbehorende opgedrongen rol als vervangende ouder voor de jongere broers en zusters. Ook geweld en oorlog zijn bekende oertrauma’s voor de uitdager. Het gaat altijd om een bedreigende omgeving in de jeugd. De copingstrategie is het uitschakelen van het gevoel en zich alleen te richten op overleving, waarbij de kwaliteit van het leven niet telt, alleen het overleven. De zorg voor de zwakkeren wordt ook vaak op zich genomen, maar op gevoelsarme wijze. |
Meest kenmerkende gedrags-kenmerken op volwassen leeftijd | Direct, assertief, moedig. Veel energie en rechtvaardigheidsgevoel. Neemt veel ruimte. Kan zich niet in leven in anderen. “Ieder voor zichzelf, God voor ons allen”. Pikt signalen niet op: niet sensitief. Plezier en eigenbelang staan voorop. Neiging tot beschermingsgedrag voor de zwakkeren. Zich zwak voordoende personen worden door de uitdager echter platgewalst. Gemotiveerd en zelfverzekerd. Actiegericht en doelgericht. Trekt leiding naar zich toe. Alles is zwart/wit, grijs bestaat niet. Neiging tot excessief gedrag in werken, drinken, sporten, feesten. Respecteert geen grenzen. Verzint zijn eigen regels die voor anderen gelden, maar verandert ze naar eigen goeddunken. Kan niet tegen feedback of kritiek. Maakt ook geen verschil tussen “zaak” en “persoon”. Heeft woedeaanvallen, maar is daarna alles vergeten en verwacht dit ook van de ander. Opdringerig. |
Aandacht | Controle, dominantie, macht, voorkomen van kwetsbaarheid |
Basismotivatie | Verkrijgen van respect en veiligheid, alsmede verbergen kwetsbaarheid door sterk, machtig en confronterend te zijn |
Waarnemingsbril | Zwakte versus kracht van mensen. |
Emotionele programma | Overgevoeligheid voor onrecht |
Basisaanname | De wereld is onrechtvaardig, dus je moet hard en confronterend zijn om de eigen kwetsbaarheid te verbergen |
Basisangst | Gekwetst te worden |
Overlevingsstrategie | Voorkomen gekwetst te worden door sterk, machtig, controlerend en confronterend te zijn, door de persoonlijke wil en waarheid op te leggen, en door eigen kwetsbaarheid te ontkennen. |
Paradox | Door dit gedrag wordt de Uitdager juist gekwetst omdat mensen het niet pikken op langere termijn: riet buigt, maar de eik breekt. |
Verleiding | Het eigen concept van rechtvaardigheid |
Vermijding | Eigen kwetsbaarheid |
Ideaal zelfbeeld | Ik ben machtig, sterk, onkwetsbaar, tot alles in staat, verantwoordelijk, en dien de waarheid. |
Drijvende emotionele energie | Levenslust, begeerte |
Mentale preoccupatie | Wraak op degene die hem dwarsbomen |
Defensiemechanisme | Ontkenning |
De Performer | Basispatronen |
Oertrauma en vroeg-aangeleerde copingstrategie | De Performer was als kind niet gewaardeerd om zichzelf, maar kreeg waardering door te presteren, door positief op te vallen. De koesterende ouder waardeerde bovendien impliciet en zei niet duidelijk wat verwacht en beloond wordt: het kind bleef daarom gissen en uitproberen hoe het waardering kon “verdienen”. Het jonge kind hing erg aan de koesterende persoon, vaak de moeder, en probeerde die te pleasen, als alternatief voor onvoorwaardelijke liefde die het toch niet kreeg. Dit kind werd vaak de Familieheld, die het hele gezin moest optrekken in het aanzien van de gemeenschap. Leerde zijn eigen verlangens te begraven en proberen de verlangens van de koesteraar te vervullen door plaatsvervangend succesvol te zijn. Innerlijk zijn deze kinderen vaak woedend en gefrustreerd. Neiging tot dissociatie, het kind creëert een schijnpersoonlijkheid naast de echte verdrongen persoonlijkheid. Neigen op latere leeftijd tot extremere vormen van “succesvol” zijn. |
Karakteristiek gedrag op volwassen leeftijd | Efficiënt, inspireert en enthousiasmeert. Praktisch. Kan veel productie leveren. “Op de winkel passen” is niet genoeg, er moet vooruitgang zijn. Tijd moet gevuld worden: “Niet lullen maar poetsen”. Ontspanning staat in het teken van nieuwe inspanning (sport, bestuurswerk, verbouwing, etc.) of in totaal stilvallen (herstellen van de inspanning). “Genieten” en “echt ontspannen” is erg moeilijk voor de Performer. Werkt aan meerdere projecten tegelijkertijd. Overschat zichzelf nogal eens doordat hij te veel op zich neemt. Hij moet winnen. Imago en status zijn bepalend. “Gaat er met de buit vandoor”, ook als het een groepsprestatie was. Neiging tot afbakening van terreinen, en het volledig claimen van het eigen terrein en dit te bewaken tegen indringers. Ziet geen problemen of verdringt ze. Sterk gericht op presentatie en imago. Kan zich als een kameleon aanpassen als dat nodig is voor zijn imago. Kan moeilijk impopulaire beslissingen nemen. Heeft veel ongeduld. Heeft wel gevoelens, voornamelijk van gekwetstheid, als hij niet voldoende zichtbaar of geliefd is. |
Aandacht | Doen, taken en projecten, resultaten, winnen. |
Basismotivatie | Acceptatie en liefde krijgen door presteren |
Waarnemingsbril | Imago (wat leidt tot beter of slechter imago) |
Emotionele programma | Overgevoeligheid voor imagofactoren |
Basisaanname | Ik word alleen gewaardeerd en geliefd als ik presteer |
Basisangst | Onvoldoende gewaardeerd en geliefd te worden waardoor er geen bestaansgrond is |
Overlevingsstrategie | Presteren, succes hebben, goed imago creëren, om daardoor bestaansgrond te hebben |
Paradox | Mensen gaan zijn imago waarderen maar niet de persoon zelf |
Verleiding | Efficiëntie en doen |
Vermijding | Falen |
Ideaal zelfbeeld | Ik ben efficiënt en succesvol, ik ben een echte winnaar |
Drijvende emotionele energie | Zelfbedrog en andermans bedrog |
Mentale preoccupatie | IJdelheid |
Defensiemechanisme | Identificatie met een rol, toneelspel |
De Perfectionist | Basispatronen |
Oertrauma en vroeg-aangeleerde copingstrategie | Het jonge kind heeft geen persoon met wie het zich verbonden voelt. Deze persoon dient om het kind te laten individueren, los te maken van de moeder. Bij het afwezig zijn van deze persoon besluit het kind de eigen volwassenwording maar in eigen hand te nemen en de eigen vader te worden. Dit leidt tot het ontwikkelen van een ernstige inslag en een hoog verantwoordelijkheidsbesef. Speelt in feite ook de Familieheld. Ze ontwikkelen daarbij “de stem der rede”om de chaos om hen heen te temmen. Bepalen hun eigen waarden en normen. Stellen sterke grenzen om zo hun eigen autonomie veilig te stellen. Hebben de neiging hun eigen vaderrol verder te perfectioneren en zeer hoge morele maatstaven te ontwikkelen, zich er zelf aan te houden, en zich zelf te straffen bij overtreding. Voelt zich daardoor ook superieur aan anderen, die een lagere moraliteit hebben. |
Karakteristiek gedrag op volwassen leeftijd | De Perfectionist is toegewijd, verantwoordelijk, streeft naar zeer hoge kwaliteit en perfectie, autonoom, en houdt van goed opgeleverd werk. Altijd op zoek naar verbeteringen, bij zichzelf en anderen. Die verbeteringen zijn overigens vaak partieel, op één facet is er dan perfectie, maar op andere facetten is het ondermaats. Langzame starter, wil zich eerst goed voorbereiden. Kan ook moeilijk afsluiten: het kan altijd beter. Kan moeilijk beslissingen nemen, bang voor fouten als hij is. Zeer veel energie. Zeer eigenwijs. Gericht op de taak en niet gericht op de samenwerking. Staat inbreng op zijn plannen niet toe. Wel gevoelig voor kritiek omdat hij zich daardoor kan verbeteren. Alles is zwart/wit. Heeft geen contact met zijn woede, wordt eerder “beleefd” als hij woedend is op iemand. Onderdrukt eigen behoeftes en emoties of projecteert het op anderen of op werk. Kan zich niet ontspannen. Is altijd bang voor controleverlies. |
Aandacht | Goed versus fout, wat moet verbeterd worden |
Basismotivatie | Liefde verkrijgen door goed en juist te zijn en fouten aan de kaak te stellen en te corrigeren |
Waarnemingsbril | Wat moet er verbeterd worden aan de wereld |
Emotionele programma | Overgevoeligheid voor incorrecte behandeling en voor fouten |
Basisaanname | Liefde krijg je alleen door goed en volmaakt te zijn |
Basisangst | Beoordeeld en veroordeeld worden omdat hij niet volmaakt of niet goed is. |
Overlevingsstrategie | Alles opmerken wat niet goed of zelfs fout is, veel vergelijken met anderen |
Paradox | Als alles niet goed is, is de Perfectionist zelf ook niet goed. |
Verleiding | Streven naar volmaaktheid |
Vermijding | Vermijden van fouten en wat slecht is |
Ideaal zelfbeeld | Ik ben correct, en goed, ijverig, betrouwbaar, verantwoordelijk, efficiënt, loyaal, zorgvuldig, tactvol, gedisciplineerd |
Drijvende emotionele energie | Woede (dat dingen niet zijn zoals ze moeten zijn) |
Mentale preoccupatie | Wrok |
Defensiemechanisme | Het zich tegenovergesteld gedragen van zijn eerste impuls (gierige mensen worden plotseling gul) |
Copyright: www.de-spirituele-hulplijn.nl